လြတ္လပ္ေရးရရႇိရန္အတြက္ ျမန္မာျပည္မႏႇင့္ ေတာင္တန္းသားမ်ား၏ စည္းလံုးမႈကိုျပဆိုခဲ့သည့္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့ေသာ ၁၉၄၇ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၂ ရက္ေန႕ကို ျပည္ေထာင္စုေန႕အျဖစ္ သတ္မႇတ္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ၁၈၈၅ ခုႏႇစ္တြင္ ျဗိတိသ်အဂၤလိပ္လက္ေအာက္သို႕ က်ေရာက္ခဲ့သည့္ကာလေနာက္ပိုင္းမႇစတင္ၿပီး ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးျပန္လည္ရရႇိရန္အတြက္ ေခတ္အဆက္ဆက္မ်ဳိးခ်စ္ပုဂိၢဳလ္မ်ားက ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကပါသည္။ ၿဗိတိသ်အစိုးရအေနျဖင့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီးသည့္အခ်ိန္မႇစ၍ လြတ္လပ္ေရးမေပးရရန္အတြက္ နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ဟန္႕တားခဲ့ၾကပါသည္။ ထိုသို႕ဟန္႕တားမႈမ်ားတြင္ ျပည္မႏႇင့္ေတာင္တန္းေဒသမ်ား(တစ္နည္းအားျဖင့္ တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း)ကို ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္သည့္နည္းျဖင့္လည္း အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႕ၾကပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ၿဗိတိသ်အစိုးရသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သိမ္းပိုက္ခဲ႕ျပီးသည့္ေနာက္ ေတာင္တန္းေဒသမ်ားကို သီးျခားစီမံကိန္းေဒသမ်ားအျဖစ္ ဘုရင္ခံကတိုက္႐ိုက္အုပ္ခ်ဳပ္ျပီး ေဒသတစ္ခုႏႇင့္တစ္ခုကူးသန္းမႈကို ၁၈၉၈ ကခ်င္ေတာင္တန္း လူမ်ဳိးစုဥပေဒ၊ ၁၈၉၆ ခ်င္းေတာင္တန္းဥပေဒ အစရႇိသည္တို႕ျဖင့္ ကန္႕သတ္ပိတ္ပင္ထားခဲ့သည္။ ထိုသို႕ေသာ ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ထားမႈမ်ားက လြတ္လပ္ေရးၾကိဳးပမ္းမႈအရႇိန္ျမင့္ခ်ိန္တြင္ ပို၍႐ႈပ္ေထြးေစခဲ့ပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ၁၉၄၇ ဇန္န၀ါရီလ လန္ဒန္ခရီးစဥ္တြင္ ျပည္မႏႇင္႕ေတာင္တန္းပူးေပါင္းေရးကိစၥမႇာ အေရးပါးလာေသာကိစၥျဖစ္ခဲ့သည္။ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း ျပည္မႏႇင့္ေတာင္တန္း မပူးေပါင္းႏိုင္ရန္အတြက္ ၿဗိတိသ်အစိုးရမႇ နည္းမ်ဳိးစံုသံုးႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႕ေသာအခက္အခဲမ်ားရႇိေနသည့္ၾကားကပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ေသာ ျမန္မာကိုယ္စားလႇယ္အဖြဲ႕သည္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ခိုင္မာေသာျပင္ဆင္မႈတစ္ရပ္ျဖစ္သည့္ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္ကို ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့သည္။ ထို႕ေနာက္ ျပည္မႏႇင့္ေတာင္တန္းေဒသေပါင္းစည္းေရးအတြက္ သေဘာတူညီမႈရရႇိခဲဲ့ေသာ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကိုလည္း ၁၉၄၇ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၂ ရက္ေန႕တြင္ ရႇမ္းျပည္နယ္ ေတာင္ပိုင္းႏႇင့္ေျမာက္ပိုင္းေဒသ၏ ဗဟိုခ်က္ျဖစ္ေသာ ပင္လံုၿမိဳ႕တြင္ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့သည္။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့ျခင္းက လြတ္လပ္ေရးအျပည့္အ၀ရရႇိရန္အတြက္ လက္နက္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။ ျပည္ေထာင္စုေန႕အထိမ္းအမႇတ္အေနျဖင့္ ၁၉၄၇ ခုႏႇစ္ကာလမ်ားအတြင္း ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုရန္ႏႇင့္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ျဖစ္ေပၚေစရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသာေန႕ရက္မ်ားကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။
ျပည္ေထာင္စုေန႕
ပင္လံုရိပ္ျမံဳ၊ တိုင္းသားစံုညီ၊
ၾကြအံုႏိုးၾကား၊ ရႇမ္းကယားတို႕၊
ေသြးသားေနာင္ရင္း၊ ကခ်င္ခ်င္းပါ၊
မယြင္းအမႇန္၊ အဓိ႒ာန္ျဖင့္၊
ျမန္မာကရင္၊ လက္တြဲယႇဥ္လ်က္၊
ေက်ာရင္မခြဲ၊ ညီညြတ္တြဲျပီး၊
စိတ္စြဲမႇတ္ယူ၊ ေမာ္ကြန္းထူခဲ့၊
ျပည္သူျပည္သား၊ တို႕ေျမဘြားမ်ား၊
မိသားစုစိတ္၊ တဖိတ္ဖိတ္ႏႇင့္၊
မ်ိဳသိပ္မႏိုင္၊ လြတ္ပန္းတိုင္ကို၊
အပိုင္ရေရး၊ စုေဆြးေႏြးသည္၊
ေသြးစည္းခဲ့ေသာ ေန႕တကား။
ေမာင္လႇျမင့္(ရန္ကုန္ေဆးတိုက္)
၁၉၆၅ခုႏႇစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၄ရက္ေန႕ထုတ္၊ ရန္ကုန္သတင္းစာမႇ....
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၉ - ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းႏႇင့္ကိုယ္စားလႇယ္အဖြဲ
႕၀င္ အခ်ိဳ႕ အဂၤလန္ႏိုင္ငံသို့ေရာက္ရႇိ။
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၁၀ မႇ ၁၆ - ဖဆပလ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္မႇႀကီးမႇဴး၍ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ႏႇင့္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးတြင္ လြတ္လပ္ေရး ဆႏၵႏႇင့္အင္အားျပပြဲရက္သတၲပတ္
ဆင္ႏႊဲ။
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၁၃- ျမန္မာကိုယ္စား လႇယ္အဖြဲ႕ႏႇင့္ၿဗိတိသ်အစိုးရတို
့ လန္ဒန္ ၿမိဳ႕ အမႇတ္-၁၀ ေဒါင္းနင္းလမ္းရႇိ ၿဗိတိသ်နန္းရင္း၀န္႐ံုး၌အစည္းအေ
၀း ျပဳလုပ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္မႇ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း၊ သခင္ျမ၊ ဦးဘေဖ၊ ဦးတင္ထြဋ္၊ သခင္ဗစိန္၊ ဦးေစာတို့ ပါ၀င္ၿပီး ၿဗိတိသ်ဘက္မႇနန္းရင္း၀န္ႀကီး အက္တလီ၊ ဘ႑ာေရး၀န္ၾကီး ဆာ စတက္ဖို့ကရစ္တို့တက္ေရာက္။
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၁၅ - ျမန္မာကိုယ္ စားလႇယ္အဖြဲ႕ႏႇင့္ ျဗိတိသ်ကိုယ္စား လႇယ္အဖြဲ႕တို့ အစည္းအေ၀းျပဳလုပ္၊ ျမန္မာကိုယ္စားလႇယ္အဖြဲ႕၏အေထြေ
ထြ ေၾကညာခ်က္ကိုတင္သြင္း။
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၁ - ပေဒသရာဇ္ ရႇမ္းျပည္နယ္ စပ္ဖမ်ားေကာင္စီက ျမန္မာႏိုင္ငံဘုရင္ခံဆာဟူးဘတ္
ရန့္စ္မႇ တစ္ဆင့္ၿဗိတိသ်အစိုးရထံ'ရႇမ္းျ
ပည္နယ္ မ်ားကိစၥ အမႇာစာ ၁ ႏႇင့္ ၂ ကို ေပးပို့။ (လန္ဒန္ေဆြးေႏြးပြဲကာလအတြင္း ရႇမ္းျပည္နယ္ရႇိ ပေဒသရာဇ္ေစာ္ဘြား အခ်ဳိ့မႇဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ရႇမ္း ေစာ္ဘြားမ်ား၏ကိုယ္စားလႇယ္မဟုတ္
၊ ေတာင္တန္းနယ္မ်ား၏ကိစၥကိုေဆြး ေႏြးရန္ ရႇမ္းေစာ္ဘြားမ်ားကို သီးသန့္ ဖိတ္ၾကားရန္ေၾကးနန္းစာတစ္ေစာင္ ေပးပို့ခဲ့။ ထိုေၾကးနန္းစာေၾကာင့္ ၿဗိတိသ်အစိုးရႏႇင့္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေ
အာင္ဆန္း တို့ေဆြးေႏြးပြဲမႇာ မေျပမလည္ျဖစ္ခဲ့၊ ရႇမ္းျပည္နယ္မႇ ဦးတင္ေအး၊ ဦးထြန္း ျမင့္၊ ဦးေဖခင္ စသည့္တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္လူငယ္မ်ားကေတာင္ႀကီး ၿမိဳ႕တြင္ ရႇမ္းျပည္နယ္လူထုအစည္း အေ၀းႀကီးကိုေခၚယူက်င္းပၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းႏႇင့္ကိုယ္စားလႇယ္အဖြဲ
႕သည္ ရႇမ္းျပည္လူထု၏ကိုယ္စားလႇယ္အစစ္ အမႇန္ျဖစ္ေၾကာင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်
ကာ လန္ဒန္သို့ ေၾကးနန္း႐ိုက္ပို့ခဲ့။ ထို ေၾကးနန္းစာေရာက္ရႇိၿပီးမႇလန္ဒန္
ေဆြး ေႏြးပြဲဆက္လက္ျပဳလုပ္)
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၁ - ဘႀကီးဘေဘ (ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ ဘုရင္ခံအမႈေဆာင္ ေကာင္စီ၀င္) အဂၤလန္သို့ ထြက္ခြာ။
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၂၇ - ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္ကိုလက္
မႇတ္ေရးထိုး။သေဘာတူညီခ်က္၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ကို ဦးေစာႏႇင့္သခင္ဗစိန္တို့ကသေဘာ မတူညီေၾကာင္း လက္မႇတ္ေရးထိုး။ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္တြင္ အခ်က္ ၁၅ ခ်က္ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး ထိုစာခ်ဳပ္ သည္ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလံုး၀လြတ္
လပ္ေရး ေပးသည့္စာခ်ဳပ္မဟုတ္ေသးေသာ္လည္း
ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ခိုင္မာ စြာႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ခဲ့ေသာ ျဗိတိသ်- ျမန္မာသေဘာတူညီခ်က္ျဖစ္။
၁၉၄၇၊ ဇန္န၀ါရီလ ၃၁ - ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းဦးေဆာင္သည့္ ျမန္မာ ကိုယ္စားလႇယ္အဖြဲ႕ လန္ဒန္မႇ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသို့ျပန္လည္ထြက္ခြာ။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂ -ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းဦးေဆာင္သည့္ ျမန္မာ ကိုယ္စားလႇယ္အဖြဲ႕ျပန္လည္ေရာက္
ရႇိ။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၃ မႇ ၁၃ - ဒုတိယပင္လံု အစည္းအေ၀းက်င္းပ၊ ပထမပင္လံု အစည္းအေ၀းကို ၁၉၄၆ ခုႏႇစ္ မတ္လ ၁ မႇ ၁၂ အထိက်င္းပခဲ့။ ပထမအႀကိမ္ ပင္လံုအစည္းအေ၀းသို့ သခင္ႏု၊ ဦးဘဂ်မ္းႏႇင့္မန္းဘခိုင္တို့
ကဖဆပလ ကိုယ္စားလႇယ္အျဖစ္တက္ေရာက္။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂ - ညပိုင္းတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမႇ ေအာင္ဆန္း အက္တလီ သေဘာတူညီခ်က္ကို ဖဆပလအမႈေဆာင္အစည္းအေ၀း၌ တင္ျပ။ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕၀င္တို့ ေဆြး ေႏြးၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ကိုလက္ခံ ေၾကာင္းဆံုးျဖတ္။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၃ - ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းမႇ ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သို့ သတင္းစာဆရာမ်ားကို ဖိတ္ၾကားျပီး လန္ဒန္၌ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ လြတ္လပ္ ေရးေဆြးေႏြးပြဲအေၾကာင္းရႇင္းလင္
း။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၄ - ေအာင္ဆန္း အက္တလီစာခ်ဳပ္ႏႇင့္ပတ္သက္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမႇ တိိုင္းျပည္သို့ အသံလႊင့္အစီရင္ခံ။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၅ - ကရင္ဗဟိုအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္မႇႀကီးမႇဴး၍ ကရင္ညီလာခံသဘင္ က်င္းပၿပီး ေအာင္ဆန္း-အက္တလီ စာခ်ဳပ္သည္ ကရင္အမ်ဳိးသားတို့၏ အခြင့္အေရးကို ထိပါးနစ္နာေစသျဖင့္ ကန့္ကြက္ေၾကာင္းဆံုးျဖတ္၊ ကန့္ ကြက္ခ်က္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံဘုရင္ခံမႇ တစ္ဆင့္ၿဗိတိသ်နန္းရင္း၀န္ထံေပး
ပို့။ ညီလာခံတြင္လည္းေစာဘဦးၾကီးအား ဘုရင္ခံ၏အမႈေဆာင္ေကာင္စီမႇ ႏုတ္ ထြက္ရန္ဆံုးျဖတ္။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၅ - ေတာင္တန္းေဒသ သေဘာထားစံုစမ္းေရးႏႇင့္ပတ္သက္ျ
ပီး ဘုရင္ခံေနအိမ္တြင္သတင္းစာရႇင္း
လင္းပြဲ တစ္ရပ္ျပဳလုပ္။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ - ပင္လံုညီလာခံ က်င္းပေနစဥ္အတြင္း ေတာင္တန္း သားမ်ားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးအဖြဲ႕ (Supreme Council of United Hill People/SCOUHP) ကို ဖြဲ႕စည္း။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၇ - ရႇမ္းေစာ္ဘြားမ်ား ႏႇင့္ ရႇမ္းျပည္သူ့ကိုယ္စားလႇယ္မ်ား ပူးေပါင္း၍ရႇမ္းျပည္ေကာင္စီအမႈေ
ဆာင္ အဖြဲ႕(Shan State Council)ဖြဲ႕စည္း။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၈ - ပင္လံုညီလာခံသို့ တက္ေရာက္ရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ပင္လံုသို့ ေရာက္ရႇိ။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၉ - ျဗိတိသ်ဒိုမီနီယံ ေရးရာလက္ေထာက္အတြင္း၀န္ ေဘာ္ တြမ္မလီ၊ မစၥတာ လက္၀ဒ္ခ်္၊ ဂြၽန္ ေလဒင္တို့ ပင္လံုသို့ေရာက္ရႇိ။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၉ မႇ ၁၁ - ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းႏႇင့္ေတာင္တန္းေဒသေခါ
င္း ေဆာင္မ်ား အျပင္းအထန္ေဆြးေႏြး။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၀ - ဘုရင္ခံ အမႈ ေဆာင္ေကာင္စီ၀င္အဖြဲ႕မႇ သခင္ဗစိန္ ႏႈတ္ထြက္။
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၂ - ပင္လံုသေဘာ တူစာခ်ဳပ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏႇင့္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ ၂၂ ဦး လက္မႇတ္ေရးထိုးခဲ့။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္တြင္ လက္မႇတ္ေရးထိုးခဲ့ေသာ ေခါင္းေဆာင္ (၂၃)ဦးမႇာ-
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း (ျမန္မာျပည္ေခါင္းေဆာင္)
စ၀္ခြန္ပန္းစိန္ (ေတာင္ပိုင္းေစာ္ဘြား)
စ၀္ေရႊသိုက္ (ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြား)
စ၀္ဟုန္ဖ (ေျမာက္ပိုင္းသိႏၷီေစာ္ဘြား)
စ၀္ႏြံ (လဲခ်ားေစာ္ဘြား)
စ၀္စံထြန္း (မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြား)
ခြန္ဖုန္း (ေျမာက္ပိုင္းသိႏၷီ လူထုကိုယ္စားလႇယ္)
စ၀္ထြန္းေအး (သာမိုင္းခမ္းေစာ္ဘြား)
ဦးတင္ေအး (ေတာင္ႀကီးလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးၾကာပု (သီေပါလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
စ၀္ယိင္ဖ (သီေပါလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဆမားဒူ၀ါဆင္၀ါေနာင္ (ျမစ္ႀကီးနားကခ်င္ကိုယ္စား လႇယ္)
ဒူ၀ါေဇာ္ရစ္ (ျမစ္ႀကီးနားကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးခြန္ထီး (ပင္လံုလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးထြန္းျမင္႕ (ေမာက္မယ္လူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးခြန္ေစာ (ပင္းတယလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးျဖဴ (ဆီဆိုင္ေစာ္ဘြားကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးဒိန္ရတန္ (ဗန္းေမာ္ကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဒူ၀ါးေဇာ္လြန္း (ဗန္းေမာ္ကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးလဘန္းဂေရာင္ (ဗန္းေမာ္ကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးလူမုန္း (ဖလမ္းခ်င္းကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးေသာင္ဇာခုတ္ (တီးတိန္ခ်င္းကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးကီယိုမာန္ (ဟားခါးခ်င္းကိုယ္စားလႇယ္)
၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၃ - ဘုရင္ခံအမႈ ေဆာင္ေကာင္စီ၀န္အျဖစ္မႇ ဦးေစာ ႏႈတ္ထြက္။
၁၉၄၇၊ ဧျပီလ ၉ - ျဗိတိသ်ပါလီမန္ က ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကို အတည္ျပဳ။
ကိုးကား။ ပင္လံုစစ္တမ္း(ဦးအုန္းေဖ)၊ ငါတို႕ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဘာလုပ္ခဲ့သလဲ(ဦးပုေ
လး)၊ တပ္မေတာ္သမိုင္း- တတိယတြဲ(၁၉၄၅-၁၉၄၈)၊ ၂၀ ရာစု ျမန္မာ့သမိုင္းကို ေျပာျပေနေသာရက္စြဲမ်ား(သန္း၀င္း
လိႈင္)ႏႇင့္ အျခား စာတမ္း၊ စာေစာင္၊ သတင္းစာမ်ား။
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ (အဂၤလိပ္ဘာသာ)
THE PANGLONG AGREEMENT 1947
Dated the 12th February 1947
A conference having been held at Panglong, attended by certain Members of the Executive Council of the Governor of Burma, all Saohpas and representative of the Shan States, the Kachin Hills and the Chin Hills:
The Members of the conference, believing that freedom will be more speedily achieved by the Shans, the Kachins and the Chins by their immediate co-operation with the Interim Burmese Government:
1. A Representative of the Hill Peoples, selected by the Governor on the recommendation of representatives of the Supreme Council of the United Hill Peoples (SCOUHP), shall be appointed a Counsellor for Frontier Areas shall be given executive authority by similar means.
2. The said Counsellor shall also be appointed a Member of the Governor's Executive Council, without portfolio, and the subject of Frontier Areas brought within the purview of the Executive Council by Constitutional Convention as in the case of Defence and External Affairs. The Counsellor for Frontier Areas shall be given executive authority by similar means.
3. The said Counsellor shall be assisted by two Deputy Counsellors representing races of which he is not a member. While the two Deputy Counsellors should deal in the first instance with the affairs of their respective areas and the Counsellor with all the remaining parts of the Frontier Areas, they should by Constitutional Convention act on the principle of joint responsibility.
4. While the Counsellor, in his capacity of Member of the Executive Council, will be the only representative of the Frontier Areas on the Council, the Deputy Counsellors shall be entitled to attend meetings of the Council when subjects pertaining to the Frontier Areas are discussed.
5. Though the Governor's Executive Council will be augmented as agreed above, it will not operate in respect of the Frontier Areas in any manner which would deprive any portion of those Areas of the autonomy which it now enjoys in internal administration. Full autonomy in internal administration for the Frontier Areas is accepted in principle.
6. Though the question of demarcating and establishing a separated Kachin State within a Unified Burma is one which must be relegated for decision by the Constituent Assembly, it is agreed that such a State is desirable. As a first step towards this end, the Counsellor for Frontier Areas and the Deputy Counsellors shall be consulted in the administration of such areas in the Myitkyina and the Bhamo Districts as are Part II Scheduled Areas under the Government of Burma Act of 1935.
7. Citizens of the Frontier Areas shall enjoy rights and privileges which are regarded as fundamental in democratic countries.
8. The arrangements accepted in this Agreement are without prejudice to the financial autonomy now vested in the Federated Shan States.
9. The arrangements accepted in this Agreement are without prejudice to the financial assistance which the Kachin Hills and the Union Hills are entitled to receive from the revenues of Burma, and the Exeutive Council will examine with the Frontier Areas Counsellor and Deputy Counsellors the feasibility of adopting for the Kachin Hills and the Chin Hills financial arrangement similar to those between Burma and the Federated Shan States.
Burmese Government.
(Signed) Aung San
Kachin Committee.
(Signed) Sinwa Naw, Myitkyina
(Signed) Zaurip, Myitkyina
(Signed) Dinra Tang, Myitkyina
(Signed) Zau La, Bhamo
(Signed) Zau Lawn, Bhamo
(Signed) Labang Grong, Bhamo
Chin Committee
(Signed) U Hlur Hmung, Falam
(Signed) U Thawng Za Khup, Tiddim
(Signed) U Kio Mang, Haka
Shan Committee
(Signed) Saohpalong of Tawngpeng State.
(Signed) Saohpalong of Yawnghwe State.
(Signed) Saohpalong of North Hsenwi State.
(Signed) Saohpalong of Laihka State.
(Signed) Saohpalong of Mong Pawn State.
(Signed) Saohpalong of Hsamonghkam State
(Signed) Representative of Hsahtung Saohpalong. Hkun Pung
(Signed) U Tin E
(Signed) U Htun Myint
(Signed) U Kya Bu
(Signed) Hkun Saw
(Signed) Sao Yape Hpa
(Signed) Hkun Hte
၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ (ျမန္မာဘာသာ)
ျမန္မာျပည္ဘုရင္ခံ၏ အမႈေဆာင္ေကာင္စီမွ အဖြဲ႕၀င္အခ်ဳိ႕ႏွင့္ စပ္ဖမ်ားအားလုံးတုိ႔အျပင္ ရွမ္းျပည္ နယ္မ်ား၊ ခ်င္းေတာင္တန္းေဒသမ်ားႏွင့္ ခ်င္းေတာင္တန္းေဒသတို႔မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားတုိ႔ တက္ေရာက္ၾကေသာ ပင္လုံၿမိဳ႕တြင္က်င္းပသည့္ အစည္းအေ၀းႀကီးတရပ္တြင္ ၾကားျဖတ္ျမန္မာအစုိးရႏွင့္ ခ်က္ခ်င္းပူးေပါင္းျခင္းအားျဖင့္ ရွမ္း၊ ကခ်င္ႏွင့္ ခ်င္းတုိ႔သည္ လြတ္လပ္ေရးကို ပုိမုိ၍ လွ်င္ျမန္စြာ ရရွိလိမ့္မည္ဟု အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္သူ အဖြဲ႕၀င္ တုိ႔သည္ ကန္႔ကြက္သူမရွိဘဲ ေအာက္ပါအတုိင္း သေဘာတူညီၾကေလသည္။
၁။ ေတာင္တန္းသားမ်ား စည္းလုံးညီၫြတ္ေရးအဖြဲ႕ (တစညဖ) ၏ ႀကိဳးကုိင္အဖြဲ႕ ကုိယ္စားလွယ္ မ်ား၏ ေထာက္ခံခ်က္အရ ေတာင္တန္းသားမ်ား၏ ကုိယ္စားလွယ္တဦးကို ဘုရင္ခံကေရြးခ်ယ္၍ နယ္စပ္ေဒသမ်ားကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆာင္ရြက္ရန္ အတြက္ ဘုရင္ခံ၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္အျဖစ္ ခန္႔ထားရမည္။
၂။ ဤအတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ကို ဘုရင္ခံ၏ အမႈေဆာင္ေကာင္စီတြင္ ဌာနလက္ကိုင္မရွိ ေကာင္စီ၀င္ တဦးအျဖစ္ခန္႔ထား၍ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ျပည္ပကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ထုံးနည္းဥပေဒအရ အမႈေဆာင္ ေကာင္စီ၏ အာဏာလက္ေအာက္သုိ႔ ေရာက္ရွိသည့္နည္းတူ နယ္စပ္ေဒသကိစၥမ်ားကိုလည္း အမႈေဆာင္ေကာင္စီ၏ အာဏာေအာက္သုိ႔ ေရာက္ရွိေစရမည္။
ဤနည္းလမ္းမ်ားအတုိင္း နယ္စပ္ ေဒသဆုိင္ရာ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္အား အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အာဏာကုိ ေပးအပ္ရမည္။
၃။ အဆုိပါ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ကုိ ၎ႏွင့္ လူမ်ဳိးခ်င္း မတူေသာ ဒုတိယအတုိင္ပင္ခံႏွစ္ဦးက ကူညီ ေစရမည္။ ေရွးဦးစြာ ဒုတိယအတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ႏွစ္ဦးတုိ႔သည္ ၎တုိ႔အသီးသီး သက္ဆုိင္သည့္ နယ္မ်ား၏ ကိစၥရပ္မ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ရန္ျဖစ္၍ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္မွာ အျခား နယ္စပ္ေဒသ အားလုံးတုိ႔၏ ကိစၥရပ္မ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ေစရန္ျဖစ္သည္။ ၎တုိ႔သည္ ထုံးနည္းဥပေဒအရ တြဲဖက္တာ၀န္ယူရသည့္မူအတုိင္း ရြက္ေဆာင္ေစရမည္။
၄။ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္သည္ အမႈေဆာင္ေကာင္စီတြင္ အဖြဲ႕၀င္လူႀကီးအေနျဖင့္ နယ္စပ္ေဒသ မ်ား၏ တဦးတည္းေသာ ကုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပါ၀င္ရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဒုတိယအတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢဳိလ္မ်ားသည္ နယ္စပ္ေဒသမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာကိစၥရပ္မ်ားကုိ ေဆြးေႏြးၾကသည့္အခါ အမႈေဆာင္ေကာင္စီတြင္ တက္ေရာက္ႏုိင္ခြင့္ရွိေစရမည္။
၅။ အထက္တြင္ သေဘာတူညီသည့္အတုိင္း ဘုရင္ခံ၏အမႈေဆာင္ေကာင္စီကုိ တုိးခ်ဲ႕မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း နယ္စပ္ေဒသမ်ား၏ နယ္တြင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ယခုခံစားေနရေသာ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို မည္သည့္ နည္းႏွင့္မဆုိ တစုံတရာ လက္လြတ္ေစရန္ အဆုိပါေကာင္စီက ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိေစရ။ နယ္စပ္ေဒသမ်ား အတြက္ နယ္တြင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရာခုိင္ႏႈန္းအျပည့္ ရွိေစရမည္ဟူေသာမူကုိ သေဘာတူညီၾကသည္။
၆။ ပူးေပါင္းထားၿပီးသည့္ ျမန္မာျပည္အတြင္း သီးသန္႔ ကခ်င္ျပည္နယ္တခု နယ္နိမိတ္သတ္မွတ္၍ တည္ေထာင္ရန္ ျပႆနာမွာ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္က ဆုံးျဖတ္ရန္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဤကဲ့သုိ႔ သီးျခားျပည္နယ္တခု ထားရွိသင့္ေၾကာင္းကို သေဘာတူညီၾကသည္။ ဤရည္ရြယ္ခ်က္ အထေျမာက္ရန္အလုိ႔ငွာ ပထမေျခလွမ္းအေနျဖင့္ ၁၉၃၅ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ အက္ဥပေဒအရ ေနာက္ဆက္တြဲစာရင္းပါ အပိုင္း (၂) ေဒသမ်ားကဲ့သုိ႔ ျမစ္ႀကီးနားႏွင့္ ဗန္းေမာ္ခ႐ုိင္တုိ႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ နယ္စပ္ေဒသ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ႏွင့္ ဒုတိယအတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢဳိလ္အား ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ရမည္။
၇။ နယ္စပ္ေဒသမ်ား၏ နယ္သူနယ္သားတုိ႔သည္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အေျခခံမ်ားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ အခြင့္အေရးမ်ားတုိ႔ကုိ ခံစားႏုိင္ခြင့္ရွိေစရမည္။
၈။ ဤစာခ်ဳပ္တြင္ သေဘာတူၾကသည့္ အစီအစဥ္မွာ ပေဒသရာဇ္ ရွမ္းျပည္နယ္ နယ္ေျမစုတြင္ ယခု အပ္ႏွင္းထားၿပီးေသာ ဘ႑ာေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ထိခုိက္ျခင္း မရွိေစရန္။
၉။ ဤစာခ်ဳပ္တြင္ သေဘာတူညီၾကသည့္ အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာျပည္ အခြန္ေတာ္ေငြမ်ားမွ ကခ်င္ ေတာင္တန္းနယ္မ်ားႏွင့္ ခ်င္းေတာင္တန္းနယ္မ်ားက ရသင့္ရထုိက္ေသာ ဘ႑ာေရးအကူအညီကို ထိခုိက္ျခင္း မရွိေစရ၊ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ပေဒသရာဇ္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမစု၏ ဘ႑ာေရး အစီအစဥ္မ်ားကဲ့သုိ႔ ကခ်င္ေတာင္တန္းႏွင့္ ခ်င္းေတာင္တန္းမ်ားအတြက္ အလားတူအစီ
အစဥ္မ်ားကို ထားရွိက်င့္သုံးရန္ ျဖစ္ႏုိင္မည္၊ မျဖစ္ႏုိင္မည္ကို ဘုရင္ခံ၏ အမႈေဆာင္ေကာင္စီက နယ္စပ္ေဒသမ်ား၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ႏွင့္ ဒုတိယအတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္တုိ႔ႏွင့္ အတူ စစ္ေဆးၾကည့္႐ႈရမည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ
(ပုံ) ေအာင္ဆန္း
၁၂-၂-၄၇
ကခ်င္ေကာ္မတီ
ဆမားဒူး၀ါးဆင္၀ါးေနာင္ (ျမစ္ႀကီးနား)
ေဇာ္ရစ္ (ျမစ္ႀကီးနား)
ဒိန္ရတန္ (ျမစ္ႀကီးနား)
ေဇာ္လ (ဗန္းေမာ္)
ေဇာ္လြန္း (ဗန္းေမာ္)
လဗန္းဂေရာင္း (ဗန္းေမာ္)
ခ်င္းေကာ္မတီ
ဦးလႊာမႈန္း (ေအတီအမ္။ အုိင္တီအက္(စ္)အမ္၊ ဖလမ္း)။
ဦးေသာင္ဇာခပ္ (ေအတီအမ္၊ တီးတိန္)။
ဦးကြယ္မန္း (ေအတီအမ္၊ ဟားခါး)။
ရွမ္းေကာ္မတီ
ခြန္ပန္းစိန္ (ေတာင္ပုိင္းစပ္ဖလုံ)၊
စပ္ေရႊသိုက္ (ေညာင္ေရႊစပ္ဖလုံ)၊
စပ္ဟုံဖ (ေျမာက္ပုိင္းသိႏၷီစပ္ဖလုံ)၊
စပ္ႏြံ (လဲခ်ား၊စပ္ဖလုံ)၊
စပ္စံထြန္း (မုိင္းပြန္စပ္ဖလုံ)၊
စပ္ထန္းေအး (သာမုိင္းခမ္းစပ္ဖလုံ)၊
ဦးျဖဴ (သထုံစပ္ဖလုံ၏ ကုိယ္စားလွယ္)၊
ခြန္းဖုံး (ေျမာက္ပုိင္းသိႏၷီ)၊
ဦးတင္ဧ၊
ဦးထြန္းျမင့္၊
ဦးၾကာပု၊
ဦးခြန္ေစာ၊
စပ္ရစ္ဖ၊
ဦးခြန္ထီး။
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
ပင္လံုရႈခင္း (၁၉၄၇)
ေဆာင္းအကုန္ ေႏြအကူး ၾကည္ႏူးစရာ ဥတုမသ အခါသမယျဖစ္သည့္ ကေမၻာဇတိုင္း၊ လဲခ်ားၿမိဳ႕နယ္ ပင္လံုၿမိဳ႔ကေလး၏ နံနက္ခင္းမွာ အထူးပင္ သာယာရႈေမာဖြယ္ေကာင္းေနပါသည္။
“ႏွင္းေငြက်ံ ေလျပန္ေလာင္းလို႔ ညႇာေညာင္းေႀကြလု စံုတစ္ခြင္” ဟူေသာ ၿမ၀တီ မင္းႀကီး၏လက္ရာ “ရ၀ိန္ေဒါင္းယဥ္ပ်ံ” ပတ္ပ်ိဳးသီခ်င္းမွ အပိုဒ္ကို အထူးသတိရဖြယ္ေကာင္းလွေသာ အခါကာလလည္း ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ေန႔ကား (၁၉၄၇) ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၁၂) ရက္ေန႔တည္း။
ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၃-ရက္ ေန႔ဆိုလွ်င္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအသက္ (၃၂) ႏွစ္တင္းတင္းျပည့္ ေမြးေန ႔ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔အဖို႔ ၁၉၄၇-ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၁၂) ရက္ေန႔သည္လည္း သူ၏ဘ၀တြင္ အေရးႀကီးဆံုး ေန႔တစ္ေန႔ ျဖစ္ေနသည္။ အေၾကာင္းမူကား ထိုေန႔သည္ ျပည္ေထာင္စုပံုစံျဖင့္ လြတ္လပ္ေသာ ဗမာႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္ေပၚေစသည့္ သမိုင္း၀င္ ပင္လံုညီညြတ္ေရးစာခ်ဳပ္ႀကီး လက္မွတ္ေရးထိုးၾကရမည့္ေန႔ ပင္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ေပတည္း။
ထိုေန႔ (၁၂ - ၂ - ၁၉၄၇) ေန႔ နံနက္ခင္းက ပင္လံုၿမိဳ႕ကေလး၏ ရႈခင္းမွာ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အတိုင္း ေသာတာလကၤာရေတးတစ္ပုဒ္ျဖစ္ေသာ “ရ၀ိန္ေဒါင္ယဥ္ပ်ံ” ပတ္ပ်ိဳးသီးခ်င္းမွ “ႏွင္းေငြက်ံ ေလျပန္ေလာင္းလို႔” ခ်ီအပိုဒ္ထဲကလုိ ေငြႏွင့္မႈန္မႈန္ျဖင့္ သာယာၾကည္ႏူးဖြယ္ေကာင္းေနလင့္ကစား ကြၽန္ေတာ္၏ စိတ္ထဲတြင္မူ ပင္လံု ညီညြတ္ေရးစာခ်ဳပ္ႀကီး ေအာင္ျမင္စြာ လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးသည္ ့အခ်ိန္မေရာက္ေသးသျဖင့္ ၀မ္းေျမာက္ေက်နပ္ျခင္း မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘဲ သဘာ၀မိခင္က အထူးတလည္ျခယ္မႈန္းေပးထားသည့္ ပင္လံုရႈခင္းလွပမႈ အရသာကို ေကာင္းစြာ မခံစားႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနပါသည္။
အထူးတလည္ စီမံေဆာက္လုပ္ထားေသာ စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ထုိးၾကမည့္ မ႑ပ္ႀကီးအတြင္းသို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေခါင္းေဆာင္ေသာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပည္မမွ ဗမာကိုယ္စားလွယ္ ခုႏွစ္ဦးစလံုးေရာက္ရွိေနခ်ိန္အထိ ကြၽန္ေတာ္သည္ စိတ္ထဲမွ ႀကိတ္၍ စိုးရိမ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ျပင္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ ျဖစ္ေျမာက္ရန္ မည္သူမွ စိတ္ကူးယဥ္ အိပ္မက္ပင္ မမက္ၾကေသာအခ်ိန္မွစ၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ “ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ ရွင္သန္ထက္ျမတ္ေရး၊ တိုင္းရင္သား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး” အထူးႀကိဳးစားတည္ေဆာက္ခဲ့ပံုမ်ားကိုပါ ျပန္လည္သတိရ ျမင္ေယာင္ေနမိပါသည္။
(၁၉၄၂) ခုႏွစ္က သာဓကတစ္ခုကို တင္ျပလိုပါသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ “ဗိုလ္မိုးႀကိဳး” ေခၚ ဂ်ပန္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဆူဇူကီး (ရဲေဘာ္သံုးက်ိပ္အား စစ္ပညာသင္ၾကားေပးခဲ့သည့္ “မီနာမီကီကန္” အဖဲြ႕အႀကီးအကဲ) တို႔ ဦးစီးကြပ္ကဲေသာ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရး (ဘီအိုင္ေအ) တပ္မေတာ္ႏွင့္ ဂ်ပန္ဘုရင့္တပ္မေတာ္ တပ္မဟာ (၃၃) တို႔ ပူးတဲြစစ္ေၾကာင္းသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ေတာ္ကို (၁၉၄၂) ခုႏွစ္ မတ္လ (၈) ရက္ေန႔က ေအာင္ျမင္စြာ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲေၾကာင္းကို ယေန႔ လူႀကီးပိုင္းအရြယ္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက မွတ္မိၾကမည္ ထင္ပါသည္။
ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕စစ္တပ္မ်ားသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ကို စြန္႔ခြာေနာက္ဆုတ္ေျပးခဲ့ေသာ္လည္း ခံစစ္သေဘာ ဆက္လက္တိုက္ရင္း ဆုတ္ေနသျဖင့္ ဘီအိုင္ေအတပ္မ်ား အထက္ဗမာႏိုင္ငံသို႔ ဆက္လက္ခ်ီတက္ရန္အတြက္ စစ္သည္အင္အား မလံုမေလာက္ ျဖစ္ေနပါသည္။ ထိုစဥ္က ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္တြင္ အင္အား သံုးေထာင္ခန္႔သာရွိသျဖင့္ ေနာက္ထပ္ စစ္သည္အင္အား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ျဖည့္တင္းရန္ လိုေနရာ သန္စြမ္းေသာ လူငယ္မ်ားအား “ဘီအိုင္ေအ” တပ္မေတာ္သို႔ ၀င္ေရာက္အမႈထမ္းရန္အတြက္ စစ္သားသစ္ စုေဆာင္းရန္ စီစဥ္ပါသည္။ ရသမွ် စစ္သားသစ္မ်ားအား ရန္ကုန္မွာပင္ အျမန္ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးၿပီး အထက္ဗမာႏိုင္ငံသို႔ ဆက္လက္ခ်ီတက္ တိုက္ခိုက္ရန္ ရည္ရြယ္ပါသည္။
ယင္းသို႔ စစ္သားစုေဆာင္းေရးအတြက္ စည္းရံုးလႈံ႕ေဆာ္ခ်က္ စာတမ္းတစ္ေစာင္ကို (၁၉၄၂) ခုႏွစ္ မတ္လ (၃၁) ရက္ေန႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ မူၾကမ္းေရးၿပီး ရန္ကုန္အေရွ႕ပိုင္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္း (ေရေက်ာ္) ရွိ ဗမာပိုင္ အဂၤလိပ္ သတင္းစာ “နယူးဘားမား” သတင္းစာတိုက္တြင္ ေစာင္ေရ အေျမာက္အျမား ပံုႏွိပ္၍ ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ပါသည္။
စာတမ္းေအာက္တြင္ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဗိုလ္ေတဇ၊ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ အမည္၀ွက္ကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။
ယင္းစာတမ္းတြင္ အပိုဒ္ (၁၀) ပိုဒ္ ပါရွိရာ ဤေဆာင္းပါးႏွင့္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ေသာ အပိုဒ္ (၆) ႏွင့္ အပိုဒ္ (၈) တို႔ကိုသာ ထုတ္ႏႈတ္ေဖာ္ျပလုိပါသည္။
အပိုဒ္ (၆) ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္သည္ ဗမာတိုင္းရင္းသားအားလံုး စည္းလုံးညီညြတ္မႈ႕ရရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္၏။ လြတ္လပ္ေရး လိုလားသူတို႔ တစည္းတလံုးတည္း ရွိေအာင္ လုပ္မည္ ျဖစ္၏။
အပိုဒ္ (၇) ဗမာလြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္သည္ ရွမ္း၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္စေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားႏွင့္ တစ္ေသြးတည္း တစ္စိတ္တည္း ရွိ၏။ ဗမာတိုင္းရင္သားအားလံုး တန္းတူရည္တူ အခြင့္အေရး ရရွိေစမည္ ျဖစ္၏။
စာတမ္း၏ ေနာက္ဆံုးအပိုဒ္တြင္ “ထို႔ေၾကာင့္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္သို႔ အလံုးအရင္းႏွင့္ ၀င္ၾက ေလာ့” ဟု အဆံုးသတ္ထားပါသည္။
စာတမ္းအေရးအသားကို ေလ့လာၾကည့္ပါက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ၀ါသနာအတိုင္း၊ ၀ါက်တည္ေဆာက္ပံုႏွင့္ တိုတိုႏွင့္ လိုရင္းကို တိက်ျပတ္သားစြာ ေရးထားပံုကို သတိျပဳမိမည္ျဖစ္ၿပီး၊ သူ၏ စိတ္ေနစိတ္ထားႏွင့္ စရိုက္ကို ေပၚလြင္ေစသည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ “ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓါတ္” ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို အဓိကအင္အားအျဖစ္ တည္ေဆာက္လိုစိတ္ကိုပါ ထိုအခ်ိန္အခါ (၁၉၄၂) ခုႏွစ္ကပင္ ထင္ရွားေစခဲ့ပါသည္။
(၁၉၄၂) ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလဆန္းတြင္ ျမစ္၀ကြၽန္းေပၚေဒသ၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ကရင္-ဗမာ ပဋိပကၡအေရးအခင္း ပိုမိုႀကီးထြားလာမည့္ အႏၲ့ရာယ္ကို ျမင္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ သူ၏ ဦးေဆာင္လမ္းညႊန္မႈျဖင့္ ကရင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ နားလည္မႈယူကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို မျဖစ္မေနရရွိေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။
(၁၉၄၃ - ၄၅) ႏွစ္အတြင္း တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု လူငယ္မ်ားကို စည္းရံုးၿပီး ဗမာ့တပ္မေတာ္တြင္ ၀င္ေရာက္ အမႈထမ္းေစခဲ့ပံု၊ စစ္ၿပီးေခတ္ (၁၉၄၅) တြင္လည္း ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႔သမားထံမွ လြတ္လပ္ေရးကို တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရးအင္အားျဖင့္ မရ ရေအာင္ ယူမည္ကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ေႀကြးေၾကာ္ခဲ့ၿပီး (၁၉၄၇) ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ လဆန္း (၂) ရက္ေန႔က အဂၤလန္ႏိုင္ငံသို႔ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အေရးဆိုရန္ ခရီးထြက္ခ်ိန္ မတိုင္မီရက္ပိုင္းမ်ားအထိ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား ေနထိုင္ရာ ေဒသအႏွံ႔အျပားသို႔ အပင္ပန္းခံ သြားေရာက္ေဟာေျပာစည္းရံုးခဲ့ပံု စေသာ အတိတ္မွ အရိပ္မ်ားကို ကြၽန္ေတာ္သည္ ပင္လံုၿမိဳ႔ရွိ မ႑ပ္ႀကီးအတြင္း ထိုင္ေနရင္း ျပန္ေျပာင္းစဥ္းစားေနမိပါသည္။
ေစာေစာပိုင္းက ခ်ီတံုခ်တံုႏွင့္ ေတြေ၀ေနသူ လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္ (ရွမ္းေစာ္ဘြားႏွင့္ ကခ်င္ဒူး၀ါး) အခ်ိဳ႔သည္ ယမန္ေန ႔ (၁၁ - ၂ - ၁၉၄၇) ညေနဘက္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ရွင္းျပခ်က္ကို သေဘာတူ လက္ခံခဲ့ၾကေသာ္လည္း၊ ေနာက္တစ္ေန ႔ (၁၂ - ၂ - ၁၉၄၇) နံနက္ တကယ္တမ္း စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးရခ်ိန္တြင္ လက္မွတ္ထိုးၾကပါ့မလားဟု စိုးရိမ္ေနမိပါသည္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ကေတာ့ ယမန္ေန ႔ (၁၁ - ၂ - ၁၉၄၇) ရက္ေန႔ ညေနက လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ရွင္းလင္း ေျပာျပၿပီးခ်ိန္မွစ၍ သူတည္ေဆာက္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားသည့္ “ျပည္ေထာင္စုႀကီး” ဧကန္မုခ် အေကာင္အထည္ေပၚလာေတာ့မည္ဟု တစ္ထစ္ခ် ယံုၾကည္ထားဟန္ျဖင့္ မ်က္ႏွာထား ရႊင္လန္းေနပံုရပါသည္။
ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ထားသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ေသာ နံနက္ (၁၀) နာရီထိုးသည္ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ထိုင္ရာမွထ၍ စားပဲြႀကီးေပၚတြင္ အသင့္တင္ထားေသာ စာခ်ဳပ္ရွိရာသို႔ သြက္လက္စြာ ေလွ်ာက္သြားၿပီး၊ သူ၏ အကႌ်အိတ္မွ သူကိုင္ေနက် “ပါကား” အမ်ိဳးအစား PARKER VACUMATIC ေဖာင္တိန္အေဟာင္းကို ထုတ္ယူကာ ဗမာျပည္မကိုယ္စားလွယ္ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ထိပ္ဆံုးမွ စတင္ လက္မွတ္ထိုးလိုက္ပါသည္။
ထုိအခ်ိန္အထိ ကြၽန္ေတာ္သည္ က်န္လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ား လက္မွတ္ထိုးပါ့မလားဟု စိတ္ထဲမွ စိုးရိမ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။
သို႔ေသာ္ ကြၽန္ေတာ္ စိုးရိမ္သလို မျဖစ္ဘဲ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအပါအ၀င္) (၂၂) ဦးတို႔သည္ တစ္ေယာက္ၿပီး တစ္ေယာက္ ေအာက္ပါအစီအစဥ္အတိုင္း လက္မွတ္ထိုးလိုက္ၾကေတာ့သည္။
၁။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း (ဗမာျပည္မေခါင္းေဆာင္)၊
၂။ စ၀္ခြန္ပန္ဆိုင္း (ေတာင္ပိုင္းေစာ္ဘြား)၊
၃။ စ၀္ေရႊသိုက္ (ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြား)၊
၄။ စ၀္ဟုန္ဖ (ေျမာက္ပိုင္းသိႏီၷေစာ္ဘြား)၊
၅။ စ၀္နန္း (လဲခ်ားေစာ္ဘြား)၊
၆။ စ၀္ထြန္းေအး (သာမခမ္းေစာ္ဘြား)၊
၇။ ဦးခြန္ပန္း (လူထုကိုယ္စားလွယ္၊ ေျမာက္ပိုင္းသိႏၷီွ)၊
၈။ ဦးတင္ေအး (လူထုကိုယ္စားလွယ္၊ ေတာင္ႀကီး)၊
၉။ ဦးၾကာပု (လူထုကိုယ္စားလွယ္၊ သီေပါ)၊
၁၀။ စ၀္ယစ္ဖ (လူထုကိုယ္စားလွယ္၊ သီေပါ)၊
၁၁။ ဆမားဒူ၀ါဆင္၀ါးေနာင္ (ကခ်င္ကိုယ္စားလွယ္၊ ျမစ္ႀကီးနား)၊
၁၂။ ဒူး၀ါးေဇာ္ရစ္ (ကခ်င္ကိုယ္စားလွယ္၊ ျမစ္ႀကီးနား)၊
၁၃။ ဦးခြန္ထီး (လူထုကိုယ္စားလွယ္၊ ပင္လံု)၊
၁၄။ ဦးထြန္းျမင့္ (လူထုကိုယ္စားလွယ္၊ ေမာက္မယ္)၊
၁၅။ ဦးခြန္ေစာ (လူထုကိုယ္စားလွယ္၊ ပင္းတယ)၊
၁၆။ ဦးျဖဴ (က်ိဳင္းတံု ေစာ္ဘြားကိုယ္စားလွယ္)၊
၁၇။ ဦးဒိန္ရတန္ (ကခ်င္ကိုယ္စားလွယ္၊ ျမစ္ႀကီးနား)၊
၁၈။ ဒူး၀ါးေဇာ္လြန္း (ကခ်င္ကိုယ္စားလွယ္၊ ဗန္းေမာ္)၊
၁၉။ ဦးလဘန္ဂေရာင္း (ကခ်င္ကိုယ္စားလွယ္၊ ဗန္းေမာ္)၊
၂၀။ ဦးလွဴမႈန္ (ခ်င္းကိုယ္စားလွယ္၊ ဖလန္း)၊
၂၁။ ဦးေသာင္ဇာခုတ္ (ခ်င္းကိုယ္စားလွယ္၊ တီးတိန္)၊
၂၂။ ဦး၀မ္ကိုေဟာ (ခ်င္းကိုယ္စားလွယ္၊ ဟားခါး)။
ကြၽန္ေတာ့္အေနျဖင့္ ေစာေစာက စိုးရိမ္မိျခင္းမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေခါင္းေဆာင္ေသာ ဗမာကိုယ္စားလွယ္အဖဲြ႕ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံသို႔ သြား၍ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးအေရးဆိုေနခိုက္ ဗမာျပည္ရွိ ေတာင္တန္း ေဒသအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနမွ မ်က္ႏွာျဖဴအရာရွိမ်ား၊ သာသနာျပဳဆရာအေယာင္ေဆာင္ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕လက္ပါးေစမ်ားက တိုင္းရင္သားလူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားအား နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ စည္းရံုးကာ ေသြးခဲြမႈေၾကာင့္ ရွမ္းႏွင့္ ကခ်င္ေခါင္းေဆာင္အခိ်ဳ ႔ ေတြေ၀ေနသျဖင့္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ တကယ္လက္မွတ္ေရးထိုးၾကမည့္ (၁၂ - ၂ - ၁၉၄၇) ေန႔တြင္ လက္မွတ္ မထုိးဘဲ ေနၾကမည္ကို စိုးရိမ္မိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
သို႔ရာတြင္ (၁၁ - ၂ - ၁၉၄၇) ေန႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ကိုယ္တိုင္ ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးခ်က္ကို အားလံုးသေဘာေပါက္ လက္ခံလိုက္ၾကသျဖင့္ ၿဗိတိသွ်တို႔ ေမွ်ာ္လင့္သလို မျဖစ္ဘဲ ပင္လံုစာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးပဲြ ထေျမာက္ ေအာင္ျမင္သြားခဲ့ပါသည္။
တစ္နည္းအားျဖင့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ေခါင္းေဆာင္မႈကို လက္ခံလ်က္ ျပည္ေထာင္စုပံုစံျဖင့္ လြတ္လပ္ေသာ သမၼတႏိုင္ငံေတာ္သစ္ကို တည္ေထာင္လိုက္ၾကသည့္ သေဘာပင္ ျဖစ္သည္။
ႏွစ္ပရိေစၦဒအားျဖင့္ ၾကာသြားၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း (၁၉၄၇) ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၁၂) ရက္ေန႔က “ပင္လံုရႈခင္း” ကို ျပန္လည္သတိရျမင္ေယာင္ေနမိပါသတည္း။
(တကၠသုိလ္ေန၀င္းေရးသားခဲ့ေသာ “ျပည္ေထာင္စုဗိသုကာ ဗိုလ္ခ်ဴပ္ေအာင္ဆန္း” စာအုပ္မွ ျပန္လည္ေကာက္ႏွဳတ္ေဖၚျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္)။
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ပင္လုံစာခ်ဴပ္အား ဗိုလ္ခ်ဴပ္ေအာင္ဆန္း လက္မွတ္ေရးထိုးေနစဥ္။
စစ္မွန္ေသာ တိုင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္မွဳျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးအျဖစ္ တည္ေဆာက္ေပၚေပါက္ေစခဲ့ေသာ ပင္လုံစာခ်ဴပ္အား ဗိုလ္ခ်ဴပ္ေအာင္ဆန္း လက္မွတ္ေရးထိုးေနစဥ္။
စစ္မွန္ေသာ တိုင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္မွဳျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးအျဖစ္ တည္ေဆာက္ေပၚေပါက္ေစခဲ့ေသာ ပင္လုံစာခ်ဴပ္အား ဗိုလ္ခ်ဴပ္ေအာင္ဆန္း လက္မွတ္ေရးထိုးေနစဥ္။
(၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၂) ရက္ေန ့ - ျပည္ေထာင္စုေန ့)။
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
*****လရိပ္ေရးထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူမ်ားဘေလာ့ေတြဆီကေန ကူးျပီး တင္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ ဘယ္ဘေလာ့ကကူးခဲ့သည္ကို မမွတ္မိေတာ့ပါ။ ၂ ႏွစ္ေလာက္ၾကာသြားျပီျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ေရးခဲ့ေသာ စီနီယာဘေလာ့ဂါမ်ားကို ဒီကေနဘဲ ေတာင္းပန္လိုက္ပါတယ္။
မနက္အေစာၾကီးတင္ရမွာ ၊ အိမ္ကိုခုမွျပန္ေရာက္လို႕ ခုမွဘဲ တင္လိုက္ရပါေတာ့တယ္။
ေလးစားစြာျဖင့္
လရိပ္အိမ္
